Wykonywanie orzeczeń sądowych z innych krajów Unii Europejskiej bez klauzuli

10 stycznia 2015 roku wchodzą w życie przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2014 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2).

Nowelizacja ma na celu dostosowanie polskich przepisów do dwóch rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, tj. rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1215/2012 oraz 606/2013. 

Najważniejsze zmiany przewidziane nowelizacją to:

  • Orzeczenia sądowe, ugody oraz tzw. dokumenty urzędowe pochodzące z innych państw członkowskich UE (z wyjątkiem Danii) wydane w sprawach cywilnych i handlowych stanowić będą w RP tytuł wykonawczy, tym samym będą mogły być podstawą egzekucji komorniczej, bez potrzeby uprzedniego stwierdzenia ich wykonalności przez polski sąd. Wierzyciel nie będzie już musiał występować do polskiego sądu o nadanie klauzuli wykonalności.
  • Nakazy ochrony wydane w sprawach cywilnych pochodzące z innych państw członkowskich UE – z wyjątkiem Danii (np. zakaz kontaktowania się z osobą objętą ochroną, zakaz zbliżania się do takiej osoby na określoną odległość, zakaz przebywania w określonych miejscach) podobnie jak w powyższym przypadku również nie będą wymagały ingerencji polskich sądów, w celu stwierdzenia ich prawomocności.

W przypadku, gdy orzeczenie sądowe / nakaz ochrony (inny tytuł) pochodzący z innego państwa członkowskiego UE przewidywać będzie środek nieznany polskiemu prawu, organ egzekucyjny będzie władny do odpowiedniego dostosowania takiego orzeczenia (innego tytułu) w drodze wydania stosownego postanowienia (komornik w razie problemów może zwrócić się do sądu w celu dostosowania takiego orzeczenia do prawa polskiego).

Analogiczne ułatwienia będą dotyczyły wykonywania polskich orzeczeń sądowych i innych tytułów w państwach członkowskich UE.

Nowe przepisy oprócz ułatwień dla wierzycieli oraz dla osób objętych ochroną zapewniać będą w dalszym ciągu niezbędną ochronę dłużników, poprzez wprowadzenie procedury odmowy wykonania oraz procedury odmowy uznania orzeczeń sądowych (innych tytułów).

Dłużnik w świetle nowych przepisów, chcąc zapobiec egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych, będzie mógł wystąpić do właściwego sądu okręgowego z wnioskiem o odmowę wykonania, uznania takiego orzeczenia (innego tytułu).

Zakres ochrony dłużnika nie ulegnie zmianie, zmieni się jedynie moment uruchomienia tej ochrony – zasadniczo na etap postepowania egzekucyjnego.

Powyższe procedury będą miały analogiczne zastosowanie do innych orzeczeń sądowych oraz tytułów wykonawczych pochodzących z państw członkowskich UE przewidującymi system automatycznej wykonalności. One także w Polsce będą stanowiły tytuły wykonawcze, a podstawowym środkiem ochrony dłużników będzie wniosek o odmowę wykonania składany do odpowiedniego sądu okręgowego.

Dotyczy:

  • Orzeczeń sądowych i innych tytułów, którym nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego;
  • Europejskich nakazów zapłaty;
  • Orzeczeń sądowych wydanych w europejskim postepowaniu w sprawie drobnych roszczeń;
  • Orzeczeń sądowych i innych tytułów w sprawach alimentacyjnych pochodzących z innych państw członkowskich niż Wielka Brytania i Dania.

Niniejsza nowelizacja obowiązuje od 10 stycznia 2015 roku.