Umowy na czas określony – zmiany

Umowy na czas określony – zmiany

We wpisie Proponowane zmiany w Kodeksie pracy – umowy terminowe omawialiśmy projekt zmian Kodeksu pracy dotyczący umów terminowych.

Obecnie, ustawa o zmianie ustawy Kodeks Pracy oraz niektórych innych ustaw została ostatecznie uchwalona w dniu 25 czerwca 2015 r., podpisana przez Prezydenta RP w dniu 5 sierpnia 2015 roku i wejdzie w życie 22 lutego 2016 roku. Tak więc możemy odnieść się już do istniejących przepisów, aczkolwiek jeszcze nieobowiązujących. 

Zmiany w Kodeksie pracy:

  1. Wprowadzenie ograniczeń co do czasu trwania oraz liczby zawieranych umów

Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują ograniczenia czasowego trwania umowy o pracę na czas określony.

Po wejściu w życie zmian Kodeksu Pracy zniknie dowolność czasu na jaki zawierane są umowy na czas określony. Według nowych przepisów obowiązywał będzie maksymalny 33-miesięczny okres, na jaki może być zawarta umowa o pracę na czas określony. Również w przypadku zawarcia między tymi samymi stronami kilku umów o pracę na czas określony łączny okres zatrudnienia nie może przekraczać 33 miesięcy.

Przekroczenie limitu spowoduje, że od dnia następującego po jego upływie pracownik będzie uważany za zatrudnianego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

W praktyce: okres terminowego zatrudnienia pracownika, poza ustawowymi wyjątkami, nie będzie mógł przekroczyć 3 lat (3 miesiące umowy na okres próbny oraz 33 miesiące umowy na czas określony).

  1. Liczba zawieranych po sobie umów o pracę

Ten sam pracodawca i pracownik mogą zawrzeć nie więcej aniżeli trzy umowy o pracę na czas określony. Czwarta umowa będzie oznaczała zatrudnienie prawnika na czas nieokreślony.   Bez znaczenia będzie fakt, jaki okres upłynie pomiędzy zawarciem kolejnych umów o pracę na czas określony.

Nowelizacja dopuszcza odstępstwa od opisanych ograniczeń czasowych i liczbowych (dotyczy to m.in. umów w celu zastępstwa pracownika, wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym, czy też ze względu na obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy – kontrowersyjne już na etapie uchwalania ustawy).

  1. Zasady wypowiadania i okresy wypowiedzenia przy umowach na czas określony

W obowiązującym do lutego 2016 roku stanie prawnym umowa o pracę na czas określony może być wypowiedziana jedynie wtedy, gdy zawarta jest na okres dłuższy niż 6 miesięcy i taką ewentualność przewidziano w umowie. Wtedy okres wypowiedzenia wynosi dwa tygodnie.

Według nowych przepisów za wypowiedzeniem będzie można rozwiązać każdą umowę o pracę na czas określony, bez względu na czas, na jaki została zawarte i czy przewidują to jej postanowienia. Co więcej, okres wypowiedzenia umów o pracę na czas określony będzie wynosił tyle samo ile wynosi okres wypowiedzenia dla umów na czas nieokreślony i będzie uzależniony od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy.

  1. Ograniczenie rodzajów umów pracę

Od chwili wejścia w życie zmienionego Kodeksu pracy będą dopuszczalne trzy rodzaje umów o pracę:

  • umowy o pracę na okres próbny,
  • umowy o pracę na czas określony,
  • umowy o pracę na czas nieokreślony.

Oznacza to, że nie będzie już umowy o pracę na czas wykonywania określonej pracy oraz umowy na czas zastępstwa nieobecnego pracownika (będzie to po prostu umowa na czas określony, do której jednak nie trzeba stosować ograniczeń czasowych i liczbowych).

5. Przepisy przejściowe dotyczące nowelizacji wyglądają następująco:

  • Do umów o pracę na czas określony, trwających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, które przed tym dniem zostały wypowiedziane, stosuje się przepisy dotychczasowe.
  • Do umów o pracę na czas określony zawartych na okres do 6 miesięcy albo zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, w których nie przewidziano możliwości ich rozwiązania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, trwających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, w zakresie dopuszczalności ich wypowiedzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
  • Przy wypowiadaniu umów o pracę na czas określony zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, w których przewidziano możliwość ich rozwiązania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, trwających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się okresy wypowiedzenia według nowych przepisów.
  • Do umów o pracę na czas określony, trwających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje przepis dotyczący czasu trwania umów o pracę w brzmieniu nadanym nową ustawą, ale z takim zastrzeżeniem, że do okresu zatrudnienia, o którym mowa w tym przepisie, wlicza się okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony przypadający od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, z kolei trwająca w tym dniu umowa o pracę na czas określony jest uważana za pierwszą umowę w rozumieniu nowego przepisu o czasie trwania umów na czas określony albo za drugą umowę w rozumieniu tego przepisu, jeżeli została zawarta jako druga umowa w rozumieniu nowego przepisu.
  • Umowa o pracę na czas określony zawarta od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jednakże w okresie 1 miesiąca od dnia rozwiązania drugiej umowy o pracę, jeżeli okres ten rozpoczął bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy lub w dniu jej wejścia w życie, jest uważana za umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony.
  • Powyższego nie stosuje się do umów o pracę zawartych na czas określony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli rozwiązanie takiej umowy przypada po upływie 33 miesięcy od tego dnia i stosunek pracy pracownika podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia upływu okresu 33 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy; w takim przypadku umowa rozwiązuje się z upływem okresu, na jaki została zawarta.
  • Przy ustalaniu długości okresu wypowiedzenia umów o pracę na czas określony, trwających w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, których wypowiedzenie następuje począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, nie uwzględnia się okresów zatrudnienia u danego pracodawcy, przypadających przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
  • Do postępowań dotyczących odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz wygaśnięcia umowy o pracę stosuje się przepisy dotychczasowe, jeżeli umowy te zostały wypowiedziane, rozwiązane bez wypowiedzenia albo wygasły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Co do zasady, okres zatrudnienia determinujący okres wypowiedzenia i maksymalny okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony liczony będzie od dnia wejścia w życie zmian. Podobnie, umowa o pracę na czas określony trwająca w chwili wejścia w życie zmian będzie uważana za pierwszą (w niektórych wypadkach drugą) umowę o pracę na czas określony w rozumieniu nowych przepisów.

Kontrowersje związane z nową ustawą

Nowelizacja nie napawa środowiska pracodawców optymizmem. Na tym etapie, tj. po podpisaniu ustawy przez Prezydenta, w stosunku do obowiązujących umów o pracę, pracodawcy zastanawiają się nad tym, w jaki sposób nowe przepisy wpłyną na stosunki pracy kształtowane umowami terminowymi w ich zakładach pracy.

W niektórych przypadkach wejście w życie zmian może w sposób istotny wpłynąć na istniejące stosunki pracy u danego pracodawcy, bowiem wiele spośród obowiązujących umów czasowych może stać się umowami na czas nieokreślony.

Z pewnością zajmie sporo czasu przyzwyczajenie się do nowych zasad. Na początku będzie wymagało od pracodawców sporej uwagi  – tak aby nie dopuścić się naruszeń.