System monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych

System monitorowania drogowegoZ dniem 1 maja weszła w życie ustawa opisująca system monitorowania drogowego przewozu towarów, która ma na celu wdrożenie kolejnego narzędzia uszczelniającego system podatkowy.

Systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz określonych w ustawie towarów, jak również innych jakie zostaną określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy.

OSOBY ZOBOWIĄZANE DO DOKONANIA ZGŁOSZENIA

W ramach projektowanych rozwiązań przewidziano prowadzenie rejestru, do którego obowiązek zgłoszenia nałożono na trzy rodzaje podmiotów (stanowiących osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą): podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik. 

Podmiot wysyłający – osoba dokonująca:

1) dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług:

– ostatniej przed rozpoczęciem przewozu towarów – w przypadku gdy jest dostawcą towaru, a po wydaniu towaru jest on przewożony na rzecz podmiotu odbierającego,

– uprawnioną do rozporządzania towarami jak właściciel w momencie rozpoczęcia przewozu – w przypadku gdy dostarcza towary na rzecz podmiotu odbierającego w celu dokonania dostawy towarów po zakończeniu przewozu towarów,

2) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu ustawy, o której mowa w pkt 1),

3) eksportu towarów w rozumieniu ustawy, o której mowa w pkt 1).

Podmiot odbierający – osoba dokonująca wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Przewoźnik – osoba wykonująca przewóz towarów.

Na każdy z tych podmiotów nałożono określonego rodzaju obowiązki, przy czym przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następuje za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych a warunkiem jest zarejestrowanie użytkownika na platformie.

OBOWIĄZEK PRZESŁANIA ZGŁOSZENIA DO REJESTRU

Przewóz towaru rozpoczynający się na terytorium kraju (dostawa wewnątrzwspólnotowa towarów, eksport) – podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru:

  1. a) przesłać do rejestru zgłoszenie;
  2. b) uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia, i
  3. c) przekazać ten numer przewoźnikowi.

W przypadku zaś dostawy towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług (np. sprzedaż krajowa), podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

W przypadku dostawy towarów zgłoszenie dokonywane przez podmiot wysyłający winno zawierać następujące dane:

1)     planowaną datę rozpoczęcia przewozu;

2)     dane podmiotu wysyłającego obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby i numer identyfikacji podatkowej albo numer, za pomocą którego podmiot ten jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3)     dane podmiotu odbierającego obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby i numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

4)     dane adresowe miejsca załadunku towaru;

5)     dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaj towaru, pozycję CN lub podkategorię PKWiU, ilość, masę brutto lub objętość towaru.

Dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów albo eksportu towarów w rozumieniu ustawy. o podatku od towarów i usług zgłoszenie dokonane przez podmiot wysyłający winno zawierać następujące dane:

  1. planowaną datę rozpoczęcia przewozu;
  2. dane podmiotu wysyłającego obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby i numer identyfikacji podatkowej albo numer, za pomocą którego podmiot ten jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
  3. dane odbiorcy towaru obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów numer, za pomocą którego odbiorca towaru jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
  4. dane adresowe miejsca załadunku towaru;
  5. dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaj towaru, pozycję CN lub podkategorię PKWiU, ilość, masę brutto lub objętość towaru.

Takie zgłoszenie ma obowiązek uzupełnić przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru o:

1)     dane przewoźnika obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby i numer identyfikacji podatkowej albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

2)     numery rejestracyjne środka transportu;

3)     datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;

4)     planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

5)     numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane;

6)     dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju (dla dostawy wewnątrzwspólnotowej towarów);

7)     numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

Podkreślenia wymaga, że w dostawie towarów podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu dostarczenia towaru. Jak widać obowiązek ten nie ciąży na żadnym podmiocie, gdy przedmiotem jest dostawa wewnątrzwspólnotowa towarów i eksport.

Przewóz towaru z terytorium państwa członkowskiego (nabycia wewnątrzwspólnotowego towarów) albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju (import). –  podmiot odbierający jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

Podobnie jak poprzednio zgłoszenie winno zawierać następujące informacje:

1)     dane podmiotu odbierającego obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę,     adres zamieszkania albo siedziby i numer identyfikacji podatkowej albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

2)     dane nadawcy towarów obejmujące: imię i nazwisko, nazwę, adres zamieszkania albo siedziby i w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług numer, za pomocą którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej;

3)     dane adresowe miejsca dostarczenia towaru;

4)     dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaj towaru, pozycję CN lub podkategorię PKWiU, ilość, masę brutto lub objętość towaru.

Tak wypełnione zgłoszenie przewoźnik jest obowiązany uzupełnić przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju o następujące informacje:

1)     dane przewoźnika obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby i numer identyfikacji podatkowej albo numer, za pomocą którego jest on zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

2)     numery rejestracyjne środka transportu;

3)     miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju;

4)     planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

5)     numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile są wymagane;

6)     numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

Po zakończeniu przewozu podmiot odbierający ma obowiązek uzupełnić zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu dostarczenia towaru.

Przewóz towarów przez terytorium Polski, np. z Francji do Estonii – wszystkie obowiązki leżą po stronie przewoźnika. Przewoźnik musi dokonać zgłoszenia w następujący sposób. Przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.

Przesyłając zgłoszenie przewoźnik musi podać następujące informacje:

1)     dane przewoźnika obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby i numer identyfikacji podatkowej albo numer, za pomocą którego jest on zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, jeżeli jest obowiązany go posiadać;

2)     dane nadawcy towarów obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę i adres zamieszkania albo siedziby;

3)     dane odbiorcy towarów obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę i adres zamieszkania albo siedziby;

4)     datę i miejsce rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju;

5)     miejsce zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju;

6)     planowaną datę zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju;

7)     dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaj towaru, pozycję CN lub podkategorię PKWiU, ilość, masę brutto lub objętość towaru;

8)     numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi;

9)     numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile jest wymagane;

10)  numery rejestracyjne środka transportu.

 

OBOWIĄZKI KIERUJĄCEGO – NUMER REFERENCYJNY, DOKUMENT ZASTĘPUJĄCY ZGŁOSZENIE

Ostatni niewymieniony wcześniej z uczestników systemu monitorowania to kierujący.

Przewoźnik, który otrzymał numer referencyjny obowiązany jest go przekazać kierującemu przed rozpoczęciem przewozu towaru. To samo dotyczy dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia tego dokumentu albo dokumentu wskazującego na przesunięcie międzymagazynowe.

Dlatego też kierujący, w momencie rozpoczęcia przewozu towaru, jest obowiązany posiadać numer referencyjny, a w przypadku awarii systemu po stronie Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu albo dokument przesunięcia międzymagazynowego.

W przypadku nieotrzymania przez kierującego numeru referencyjnego albo jednego z powyższych dokumentów, kierujący obowiązany jest odmówić rozpoczęcia przewozu towaru.

Numer referencyjny jest ważny przez 10 dni od dnia jego nadania a w przypadku upływu terminu ważności, przewóz towaru może być kontynuowany po przesłaniu odpowiednio przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nowego zgłoszenia i uzyskaniu nowego numeru referencyjnego.

OBOWIĄZEK AKTUALIZACJI

Istotnym jest by wszystkie podmioty obowiązane do przesyłania i uzupełniania zgłoszenia dopełniały obowiązku aktualizacji danych podanych w zgłoszeniu lub jego uzupełnieniu. Tak więc, każda zmiana stanu faktycznego w zakresie powyższych danych wymaga aktualizacji, np. data rozpoczęcia przewozu. Aktualizacja danych nie dotyczy zaś towaru będącego przedmiotem przewozu.

W przypadku gdy przewóz towaru nie zostanie rozpoczęty, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik dokonuje aktualizacji zgłoszenia, podając informację o odstąpieniu od przewozu towaru.

ZAMKNIĘCIE URZĘDOWE I KAUCJA

Jeżeli w trakcie kontroli przewozu towaru stwierdzono, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu w zgłoszeniu albo przewóz towarów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, na środek transportu lub towar mogą zostać nałożone zamknięcia urzędowe – przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu do oddziału celnego urzędu celno-skarbowego zlokalizowanego najbliżej miejsca zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju w celu usunięcia tych zamknięć. W takim przypadku pobiera się od przewoźnika kaucję w wysokości 1000 zł. Kaucja nie podlega zwrotowi, w przypadku niedopełnienia przez przewoźnika obowiązku w terminie 30 dni od daty kontroli.

ZATRZYMANIE ŚRODKA TRANSPORTU LUB TOWARU; PRZEPADEK NA RZECZ SKARBU PAŃSTWA

Jeżeli w trakcie kontroli przewozu towarów ujawniono niedokonanie zgłoszenia lub nie zostanie przedstawiony przez kierującego numer referencyjny dla dokonywanego przewozu towaru, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument wskazujący na przesunięcie międzymagazynowe, środek transportu lub towar może zostać zatrzymany.

Towar zatrzymuje się do czasu ustalenia, przez naczelnika urzędu celno-skarbowego podmiotu posiadającego prawo do dysponowania towarem jak właściciel w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i złożenia zgłoszenia. W przypadku nieustalenia tego podmiotu, w terminie 60 dni od dnia zatrzymania towaru (w przypadku towarów łatwo psujących się – 3 dni), orzeka się przepadek towaru na rzecz Skarbu Państwa.

KARY

Z wejściem w życie przepisów ustawy wiążą się także kary pieniężne np. nakładane na:

przewoźnika za:

1)     niedokonanie zgłoszenia przez przewoźnika lub stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości wskazanych przez przewoźnika w zgłoszeniu – 20 000 zł.

2)     nie uzupełnienie zgłoszenia o określone dane – kara  pieniężna 5000 zł.

3)     nie wykonie obowiązku aktualizacji danych w zgłoszeniu lub zgłoszenie danych niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru – kara pieniężna 10 000 zł.

 kierującego – w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli rozpoczęcia przewozu towaru przez kierującego bez numeru referencyjnego, bez dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu przesunięcia międzymagazynowego – grzywna od 5000 do 7500 zł.

Ustawa przewiduje, że kary nie będą nakładane przez okres od jej wejścia w życie do 1 maja 2017 r., co ma pozwolić podmiotom uczestniczącym w przewozie towarów na zapoznanie się i wdrożenie nowych regulacji.