Proponowane zmiany w Kodeksie pracy – umowy terminowe

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej konsultuje propozycję zmian w Kodeksie pracy dotyczącą umów terminowych.

Postulaty dotyczące zmian Kodeksu pracy w zakresie umów terminowych były zgłaszane od dawna. Możliwość wprowadzenia do umowy na czas określony, zawartej na czas dłuższy niż 6 miesięcy, klauzuli o dopuszczalności rozwiązania umowy za 2 tygodniowym wypowiedzeniem, bez konieczności wskazania przyczyny wypowiedzenia oraz brak jakiejkolwiek regulacji co do maksymalnego okresu, na jaki tego typu umowa może być zawarta budziły i budzą nadal liczne kontrowersje. Bardzo różna była też praktyka sądów pracy co nie sprzyja pewności stosowania prawa. Warto jednak zaznaczyć, że generalnie, z punktu widzenia pracodawców aktualnie obowiązujące przepisy są korzystne bo stanowią jeden z nielicznych wyjątków pozwalających na jakąkolwiek elastyczność przy zatrudnieniu i rozwiązywaniu umów o pracę. Co z kolei, w oczywisty sposób, w większości nie odpowiada pracownikom. Propozycję stabilizacji zatrudnienia na podstawie umów terminowych należy ocenić pozytywnie. Problemem są szczegółowe regulacje zawarte w projekcie. Pracodawcy krytykują maksymalny 33 miesięczny okres na jaki strony mogą zawrzeć umowę/umowy na czas określony oraz maksymalny limit 3 takich umów. Wydaje się, że okres 48 miesięczny i brak limitu liczby umów bardziej odpowiadają potrzebom rynku pracy. 

Uwagi pracodawców dotyczą szeregu nowych regulacji zawartych w projekcie, z czego warto wskazać, że pracodawcy zgadzają się na wprowadzenie wypowiedzenia uzależnionego od stażu pracy przy umowach na czas określony, postulują jednak inne, niż MPiPS okresy wypowiedzenia tj. odpowiednio: 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 12 miesięcy, 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 12 miesięcy, 2 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 36 miesięcy (przy założeniu, że umowy na czas określony mogłoby być zawierane na maksimum 48 miesięcy).

Proponuje się także przepis, zgodnie z którym można zawrzeć z tym samym pracownikiem więcej niż jedną umowę na okres próbny, z tym, że kolejna umowa musi dotyczyć innego rodzaju pracy (inne stanowisko).

W projekcie okresy wypowiedzenia dla umów na czas określony i czas nie określony są takie same i zależne od stażu pracy.

Wprowadzono również przepis wprost przewidujący jednostronne zwolnienie pracownika z obowiązku pracy przez pracodawcę.

Ważnym i bardzo kontrowersyjnym elementem propozycji MPiPS są wyjątki od ograniczeń dotyczących zawierania umów na czas określony: umowa na zastępstwo, umowy dorywcze lub sezonowe, wykonywanie prac na okres kadencji, obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy – w związku z okresowymi potrzebami pracodawcy (zawiadomienie okręgowego PIP). Szczególnie, jak łatwo się domyślić, ten ostatni wyjątek budzi liczne wątpliwości.

W nowych rozwiązaniach nie przewidziano umowy na czas wykonania określonej pracy oraz odrębnie regulowanej umowy na zastępstwo.

Z całą pewnością ważne będą (gdy ustawa o zmianie Kodeksu pracy otrzyma ostateczny kształt) przepisy przejściowe tj. jak liczyć umowy na czas określony w chwili wejścia w życie ustawy.