Planowane zmiany w prawie spadkowym

 W Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego przy Ministrze Sprawiedliwości znajduje się projekt zmian przepisów prawa spadkowego.

Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, zamiast obecnych sześciu rodzajów sporządzania testamentów pozostaną jedynie dwa: własnoręczny oraz notarialny.

Likwidacja testamentu ustnego:

Zniknąć ma przede wszystkim testament ustny, którego ideą jest umożliwienie sporządzenia ostatniej woli w przypadku ryzyka rychłej śmierci spadkodawcy. Taka forma testamentu obwarowana jest obowiązkiem obecności co najmniej trzech świadków i poświadczenia jego spisanej treści podpisem spadkodawcy albo przed sądem przez świadków.

Testament małżeński:

W świetle obecnych przepisów testament można sporządzić wyłącznie w odniesieniu do majątku indywidualnego spadkodawcy, ale nowe przepisy mają umożliwić pisanie wspólnych testamentów przez małżonków.

Spadkodawcy będą mogli ustanowić spadkobiorcami dowolne osoby, nawet siebie nawzajem. Jednocześnie w każdym momencie będą mogli odwołać ten testament i napisać osobisty. Taki małżeński testament będzie też automatycznie tracił ważność w przypadku rozwodu, a nawet separacji.

Wydziedziczenie – nowe zasady:

W przypadku małżeństw byłaby też inna istotna zmiana. Okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu (np. niewierność), mogą być powodem wydziedziczenia współmałżonka, ale trzeba będzie to udowodnić przed sądem.

W przypadku śmierci jednego z bezdzietnych małżonków bez pozostawienia testamentu, drugi będzie mógł w całości samodzielnie dziedziczyć majątek zmarłego, bez konieczności podzielenia się nim z jego rodziną, jak mówią obecne przepisy.

Zmiany w odniesieniu do zachowku:

Poważną zmianą miałoby być także wprowadzenie roszczenia o zachowek jedynie w przypadku złej sytuacji materialnej najbliższych. W myśl obecnego prawa, nawet gdy spadkodawca cały swój majątek przekaże obcej osobie, małżonek i dzieci z mocy ustawy otrzymują jego połowę. Nowe przepisy pozwalałyby na ich całkowite wydziedziczenie, o ile nie przemawiałaby przeciw temu zła sytuacja materialna członków najbliższej rodziny.