ODWROTNY VAT W BRANŻY BUDOWLANEJ

Odwrotny Vat w branży budowlanejOdwrotny vat w branży budowlanej – Od 1 stycznia 2017 r. branża budowlana w zakresie określonych robót została objęta mechanizmem tzw. odwrotnego obciążenia (reverse chargé) w rozliczeniu VAT. Firmy realizujące usługi jako podwykonawcy są zobowiązane do wystawiania faktury bez VAT, a podatek rozlicza generalny wykonawca, na rzecz którego wykonywana jest usługa.

W nowym załączniku nr 14 znajdą się liczne roboty budowlane, które będą opodatkowane na zasadach reverse chargé, gdy dojdzie do łącznego spełnienia trzech warunków:

  1. usługodawcą jest czynny podatnik VAT w rozumieniu art.15, niekorzystający z tzw. zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 i 9
  2. usługobiorcą również jest czynny podatnik VAT, o którym mowa w art. 15,
  3. usługodawca świadczy te usługi jako podwykonawca.

Odwrotny Vat w branży budowlanej – Skutki dla płynności finansowej.

Sytuacja, w której podwykonawcy mogą odzyskać VAT zapłacony przy zakupie materiałów na potrzeby wykonywanych usług dopiero poprzez zwrot z urzędu skarbowego, powoduje istotne wydłużenie okresu, w jakim przedsiębiorca ponosi ciężar VAT. Ponadto organy podatkowe często zgłaszają zastrzeżenia do wniosków o zwrot i w konsekwencji podatnik otrzymuje zwrot podatku nie w ciągu ustawowych 60 dni, a znacznie później.

Odwrotny Vat w branży budowlanej – Niejasności interpretacyjne.

Wprowadzone w pośpiechu zmiany rodzą wiele niejasności interpretacyjnych, np.:

  1. Nie wiadomo do końca, kto ma obowiązek rozliczania VAT po nowemu, czyli kto jest z podatkowego punktu widzenia uznawany za podwykonawcę. Ustawa tego nie definiuje. Co prawda w objaśnieniach podatkowych z 17 marca 2017 r. Minister Finansów odpowiedział na część wątpliwości podatników, ale część zagadnień wyjaśniono tylko pośrednio, poprzez wskazanie przykładów zastosowania nowych przepisów, co rodzi obawy o to, czy zastosowanie się do przykładów daje podatnikom ochronę.
  2. Nie odniesiono się np. do problemu tzw. dostawy z montażem, czyli świadczenia, w ramach którego następuje jednocześnie dostawa towaru i wyświadczenie usług związanych z tą dostawą przez jeden podmiot. Problem rodzi wiele wątpliwości interpretacyjnych, w szczególności dotyczących uznania świadczenia za jednolite, czyli opodatkowane VAT w całości w jednakowy sposób albo za odrębną dostawę opodatkowaną VAT na zasadach ogólnych i usługę opodatkowaną odwrotnym obciążeniem oraz ustalenia świadczenia nadającego charakter całości, co w przypadku uznania świadczenia za jednolite jest kluczowe dla ustalenia sposobu opodatkowania.
  3. Chociaż wyjaśniono, że podmiot obciążający częścią kosztów prac najemców stanowi generalnego wykonawcę, to nie wskazano, jakie konsekwencje ma obciążenie najemców wyłącznie częścią kosztów prac. W praktyce oznacza to, że obciążenie nawet niewielką częścią kosztów najemców może powodować obowiązek rozliczenia całości wynagrodzenia podwykonawców z zastosowaniem odwrotnego obciążenia.
  4. Nie wyjaśniono też, czy refakturowanie kosztów należy traktować jako ich wykonawstwo i w związku z tym rozliczać wynagrodzenie podmiotu de facto wykonującego prace z zastosowaniem odwrotnego obciążenia i czy fakt zgłoszenia inwestorowi swojego statusu ma wpływ na bycie lub nie „podwykonawcą” VAT. W przypadku refakturowania bowiem przyjmuje się fikcję prawną, że podatnik refakturujący sam otrzymał i wyświadczył usługi (art. 8 ust 2 a) W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.). Zatem czy podwykonawcami w rozumieniu przepisu mogą być także również podmioty spoza branży budowlanej, które nabywają i w dalszej kolejności odsprzedają usługi budowlane na rzecz jednostek wykonujących usługi budowlane dla inwestora?
  5. Nie wiadomo także, czy podwykonawca poniesie negatywne skutki przedstawienia przez jego kontrahenta błędnego oświadczenia np. wskazania, że odsprzedaje usługę budowlaną, ale faktycznie tego nie zrobi. Czy samo oświadczenie zlecającego usługę wystarczy do uznania, że świadczący usługę jest podwykonawcą? Negatywną konsekwencją może być sytuacja, że w przypadku zastosowania odwróconego obciążenia przez wykonawcę usługi, który jednak nie ma statusu podwykonawcy, będzie on musiał zapłacić VAT z własnej kieszeni. Ustawa nie przewiduje bowiem dla niego żadnych mechanizmów ochronnych w kwestii weryfikacji kontrahenta.